“2 TEKER” İSİMLİ FOTOĞRAFIMIN ÇEKİM SÜRECİ VE YAPISAL İNCELEMESİ

Zaman çok hızlı geçiyor. Bu yazıda inceleyeceğimiz fotoğrafı yaklaşık 4 yıl önce çekmişim. Samsun’un Atakum sahillerinde çektiğim 2 teker isimli bu fotoğrafımı incelerken o günlere tekrar gideceğim. Daha önce incelemesini yaptığım “Sevgi” isimli fotoğrafım gibi bu fotoğrafta 28-30 Haziran 2013 Atakum Fotomaratonu için çektiğim fotoğraflar arasında yer alıyordu.

Gelelim fotoğrafa… Işığı verimli kullanmak adına akşamüstü sahile inmiştim. O gün fotoğraf çekmek için beraber gezdiğimiz Orhan Köksalan abimle bu saatlerde aynı sahilde fakat farklı noktalarda fotoğraf çekiyorduk. Sahilde aradığım bazı fotoğraflar vardı. Güneşin yatay pozisyonundan ve sıcak tonlarından destek alacaktım. Yalnız geçen zamanla birlikte her geçen dakika daha yatay bir açıyla gördüğümüz güneş gölge boyunu da uzatıyordu. Güneş her geçen dakika daha sıcak ton verirken bir taraftan da gölge boyutunu uzatarak istediğim fotoğraf için risk oluşturuyordu.

Biraz daha yüksek bir açıdan bakmak istiyordum. Böylelikle ışığı sıcak tonlarıyla yansıtabilen zemin taşlarını daha iyi ortaya çıkartırken mekândan geçen bisikletlileri lekesel olarak görecek ve gölgeleriyle derinlik hissini kuvvetlendirebilecektim. Tabiki istediğim fotoğrafı çekebilmem için ters ışığın imkânlarından faydalanacaktım. Bunun için ışığı ve şartları iyi değerlendirmeliydim.

2teker1(Şekil 1)

Yüksek bir açı ve güneşi de karşıma alacak bir nokta ararken kumsalda bulunan cankurtaran kuleleri dikkatimi çekti. Bu beni heyecanlandırmıştı ve bir anda kendimi tepesinde buluverdim. Elimdeki tele lens ile bir deneme çektim ve Şekil 1’de görünen fotoğrafı çektim. Bu deneme fotoğrafının detaylarına fotoğraf makinemin ekranından bakarken bir yandan asıl çekeceğim fotoğrafı tasarlıyordum.

2teker2(Şekil 2)

Her ne kadar hızlı bir hareketle bir deneme çekimi yapsam da mevcut mekan ile ışığın buluşmasıyla Şekil 2 de görünen kadraj ve içerisindeki geometrik form hedefim olmuştu. Bu geometrik formu ne oluşturmuştu peki? Basamaklarda ışığın dokunuşuyla çizgiler oluşmuş, ışığı yansıtma ve yayma özelliği farklı olan zemin taşlarının kontrastıyla da diğer lekeler oluşmuştur.

Fotoğrafın dengesi ve klasik 1/3 kuralını düşündüğümde Şekil 3’deki fotoğraf düzenini zihnimde oluşturmuştum. Bu düşünceler sonucunda Şekil 1’de görünen fotoğraf ve kadraj dışındaki diğer unsurlar hedef kadrajımın dışında kaldılar ve daha dar bir açıya odaklandım.

Yine Şekil 1’deki ortamdaki sosyal yaşamı değerlendirdiğimde denge unsuru olacak öge bisikletiyle tam da istediğim alanlarda rastgele gezintiler yapan gençti. Yalnız aramızdaki mesafe ve gözetleme kulesinin iniş çıkış süresi nedeniyle genç ile iletişime geçme fırsatım olmamıştı. Geniş açı ve yakın bir mesafe olsaydı tam istediğim noktadan geçmesini isteyerek fotoğrafı çekmem daha kolaylaşabilirdi. Belki de iletişime geçtiğimde doğal bir sürüş olmayacak yada bunu istemeyebilecekti de, bu da fotoğrafın sırrı oldu.

2teker3(Şekil 3)

Zaman bir yandan ilerlerken bisikletli genç istediğim noktadan biraz daha farklı bir noktada geziniyordu. İstediğim noktaya birkaç kez geldiğinde ise ya bana doğru dikey eksende hareket ettiğinden bisiklet ve sürücüsünün formu yeterli olmuyordu yada farklı kişilerden izole edilmemiş bu mekanda başka insanların geçişinden dolayı geometrik sadelik bozulmuş oluyordu.

Artık kritik anı yakalamak üzere tam bir avcı gibi beklemeye başlamıştım. Sadelik, estetik, 1/3 kuralı, kontrast, denge ve ışık konuları da dikkat ettiğim diğer parametrelerdi. Detaylarını önceki paragraflarda paylaşmaya çalışmıştım.  Bakış yönü geniş tarafa olacak ki önündeki geniş alan hareketiyle uyumlu olacak, ekseni bana göre yatay olacak ki formu net görünecek, kendine ayrılmış alanda olacak ki fotoğrafın dengesi korunacak, koyu bir leke olacak bisikletli açık alanda olmalı ki kontrast oluşturacak, kadraja başka bir kişi yada nesne girmeyecek ki sadelik korunacak, bunların hepsi bir arada olacak ki estetik olacak… Temelde bunları düşünmekle birlikte detayda onlarca başka detaydan da bahsedilebilirdim aslında. Ama kusursuzluk arayışımdaki küçük detaylara çok da fazla odaklanmayıp temel kurallarımı korumak koşuluyla elimdeki ile yetinmeliydim.  Bu bağlamda Şekil 4’teki lekesel görüntü hedefimle beklemeye devam ediyordum.

2teker4(Şekil 4)

Zaman ilerliyor ve gölge boyu uzuyordu. Gölge boyu belli bir noktayı geçtiğinde sadelik ve denge unsurlarını taşıyamayacaktı. Böyle olunca ya oransal olarak daha ufak bir model bulmam gerekecekti ki bu da pratikte pek mümkün görünmüyordu ya bazı kriterlerimi esnetmem gerekecekti yada fotoğrafı çekmekten vazgeçecektim. Burada benim tercihim fotoğrafı çekmemek olabilirdi. Çünkü temelden kusurlu bir fotoğrafı çekme ve kullanma taraftarı değilim. Bu durum benim için fotoğrafı temelden sarsacak önemli bir eksiklik olacaktı. Şekil 5’deki görüntü elimde hazırdı ama ana öğe olmadan hiçbir anlamı olmayacaktı.

2teker5(Şekil 5)

Şekil 5’te görünen sarı zemin karşı yönden yatay bir açıyla gelen güneşin sıcak ışınlarından kaynaklanıyordu. Öğlenin dik açılarında bunu bulamazken aynı açıyla gelen güneş ışınlarının arkamıza yada yanımıza aldığımızda da yine bu sıcak tonları göremeyecektik. Işığı birçok yönden okuyabilmek fotoğrafımızı çekerken sınırlarımızı ve hedeflerimizi belirlememize olanak sağlıyor.

2teker6(Şekil 6)

Yaklaşık 18 dakikalık bir bekleyişin ardından beklediğim kritik an gelmiş ve ben deklanşöre basmıştım. Tabiki bu kritik anı kaçırmamak adına seri çekimle 3-4 fotoğraf çekmiştim. Hemen sonrasında fotoğraf makinemin ekranından fotoğraflara baktım. Şekil 6’da görünen kadrajı gördüğümde ise fotoğrafın çekim işi benim için bitmişti. Tele açının en önemli ihtiyaçlarından biri olan gözlemciliği kullanarak çektiğim bu fotoğrafta kritik anın beklenilmesi ve yakalanması ile geometrik desenlerin arasındaki boşluk bisikletin lekesel ve aksiyon etkisiyle doldurulmuştu.

2teker7(Şekil 7)

Sonuç olarak süreci Şekil 7 üzerinden özetlemek gerekirse; yüksek bir noktadan ve dar bir açıyla 1 numaralı fotoğraf ile testini yaptığım fotoğrafı çektiğim anda Şekil 2’deki geometrik düzeni fark etmiştim. Bir taraftan da şekil 3’deki kadrajda boş olan alana gelecek öğenin bakış yönü ve diğer unsurlarla birlikte fotoğrafa yapacağı katkıyı düşünmüştüm. Yaklaşık 18 dakikalık bir gözlemin ardından 4 numaralı fotoğrafı nihayet çekmiştim. Geometrik şekiller içeren; sadelik, denge, altın oran, ışık, kontrast ve leke temelinde nasıl oluşturulduğunu anlattığım bu fotoğrafın Exif bilgileri aşağıda verilmiştir.

Canon EOS 60D – Tamron 70-200 F2,8

87 mm (35 mm karşılığı 139 mm)

F5,6

1/1600

ISO 100

-1 EV

28.06.2013 – 17:36